Jezus

Większość chrześcijan wierzy, że Jezus był i jest BOGIEM. Jednym z rodzajów biblijnych dowodów, na które niektórzy z nich powołują się na poparcie swojej opinii, jest rzekoma identyfikacja Jezusa jako Jahwe, czyli imienia BOGA. Niektóre z najważniejszych dla nich cytatów znajdują się w Ewangelii św. Jana. Ewangelia św. Jana jest wyjątkowa pod tym względem, że zawiera różne wypowiedzi Jezusa, w których mówił: „Ja jestem (tym).“ Często dodawał do tego jeszcze jakiś atrybut, ale czasami tego nie robił, co pozostawiało pewne niejasności.

Pewnego razu Jezus powiedział: „Ja jestem światłością świata” (J 8, 12). Jego przeciwnicy zaprzeczyli temu, na co On im odpowiedział: „Jeśli nie uwierzycie, że Ja jestem, umrzecie w swoich grzechach. “ Zapytali Go wówczas: „Kim jesteś?“ A Jezus rzekł do nich: „Dokładnie to, co wam mówię.“ (J 8, 24-25). W ten sposób powiedział, że jest Synem Człowieczym (J 3, 13-14). (W niektórych anglojęzycznych tłumaczeniach brzmi to: „Jeśli nie uwierzycie, że ja jestem Nim, ...“, przy czym słowo „On” nie występuje w tekście greckim).

Niektórzy tradycjonaliści (czyli ludzie, którzy wierzą, że Jezus był i jest BOGIEM) twierdzą, że Jezus w wypowiedziach typu „ „Ja jestem“ – wypowiedzi bez orzeczenia, a zwłaszcza z tymi z Ewangelii św. Jana 8, w związku z cudownymi wydarzeniami opisanymi w Starym Testamencie dotyczącymi płonącego krzewu, pośrednio rościł sobie prawo do bycia Jahwe. Anioł Pański [anioł Jahwe] ukazał się Mojżeszowi w płonącym krzewie, który jednak nie spłonął, i przemówił do Mojżesza w imieniu Jahwe. BÓG poprzez anioła powiedział Mojżeszowi, że chce go użyć, aby wyzwolić Izraelitów z niewoli egipskiej i poprowadzić ich do Ziemi Obiecanej (Wj 3, 1-10). Mojżesz zapytał, co ma odpowiedzieć Izraelitom, gdy zapytają: „Jakie jest Jego imię?” BÓG udzielił mu następującej odpowiedzi: „JESTEM, KTÓRY JESTEM.” Następnie dodał: „Tak powiesz synom Izraela: »JA JESTEM« posłał mnie do was” (werset 14). To „em JA JESTEMehyeh“, co oznacza „Ten, który istnieje sam z siebie“.

Jezus, którego przedstawił nam Jan w swojej Ewangelii, nigdy nie określił się wprost jako „ JESTEM“, który istnieje sam z siebie, ponieważ mówił o sobie dokładnie coś przeciwnego (J 5, 19 i 30). Zwracał uwagę na swoją niedoskonałość, mówiąc w J 8, 28: „ Gdy wywyższacie Syna Człowieczego , wtedy poznacie, że to ja jestem i że nic nie czynię sam z siebie, lecz mówię tak, jak nauczył mnie Ojciec.“ Jezus otwarcie wyznał więc, że we wszystkim – w swoich słowach i czynach – jest zależny od Ojca. Wyjaśnił też, co miał na myśli, mówiąc: „Ja jestem (tym)”: „Ja jestem Synem Człowieczym”.

Wielu teologów ukształtowanych przez tradycję zinterpretowało te wypowiedzi Jezusa „Ja jestem” z Ewangelii św. Jana 8 – opierając się na Księdze Wyjścia 3 – również w powiązaniu z czterema wypowiedziami Jahwe „JA jestem” z Księgi Izajasza 41, 4; 43, 10 i 13; 48, 12. Tutaj Jahwe wyjaśnił, że ON jest jedynym BOGIEM, mówiąc: „JESTEM (tym)”. Interpretowanie trzech wypowiedzi Jezusa „Ja jestem” bez orzeczenia w Ewangelii św. Jana 8, 24, 28 i 58 jako niewypowiedzianego roszczenia do bycia Jahwe jest wysoce arbitralne. Inni teologowie wyznający trynitaryzm odrzucili tę interpretację. Na przykład Jan Kalwin, który w odniesieniu do wersetu 24 powiedział: „Niektórzy starożytni autorzy wywnioskowali z tego fragmentu boskość Chrystusa; jest to jednak błąd”. Na marginesie – gdyby przeciwnicy Jezusa sądzili, że chce On w ten sposób ogłosić się Jahwe, uznaliby to za bluźnierstwo i natychmiast sięgnęliby po kamienie, aby Go ukamienować.

Najgorsze w tych interpretacjach Księgi Wyjścia 3, 14 i Księgi Izajasza dotyczących wypowiedzi Jezusa „ wypowiedzi Jezusa „Ja jestem” z Ewangelii św. Jana 8 jest to, że przedstawiają one Jezusa tak, jakby powiedział ludziom, że wszyscy, którzy nie wierzą, iż jest Jahwe, muszą umrzeć w swoich grzechach i nie mogą zostać zbawieni.

Niektóre inne wypowiedzi Jezusa typu „Ja jestem” pokazują, że zdecydowanie nie przedstawiał się On jako Jahwe, a zatem sugerują, że nie uczynił tego również w Ewangelii św. Jana 8. Na przykład Marek relacjonuje, że Jezus powiedział: „Wielu przyjdzie pod moim imieniem i będzie mówić: „To ja!‘ I wielu wprowadzą w błąd“ (Mk 13, 6). Podczas gdy w Ewangelii Marka i Łukasza czytamy: „To ja jestem” [ego eimi; d. Ü], Mateusz pisze: „Ja jestem Chrystusem” (Mt 24, 5). Należy z tego wywnioskować, że również te wypowiedzi „Ja jestem” bez orzeczenia nie oznaczają, iż Jezus był Jahwe. Rudolf Bultmann mówi o wypowiedziach Jezusa typu „Ja jestem” w J 8, 24 i 28: „Wszystko, czym On jest, można zatem określić tajemniczym tytułem »Syn Człowieczy«”.

Niektórzy tradycjonaliści twierdzą, że sporadyczna praktyka apostoła Pawła polegająca na odnoszeniu fragmentów Starego Testamentu dotyczących Jahwe do Jezusa wskazuje, iż wierzył on, że Jezus jest Jahwe. Najbardziej znanymi przykładami są cytaty z Księgi Joela 3, 5 oraz Księgi Izajasza 45, 23b, które Paweł przytoczył odpowiednio w Rz 10, 13 oraz w Rz 14, 11 i Flp 2, 10-11 (por. z Ps 145, 21). W Rz 10, 13 Paweł cytuje proroka Joela: „Każdy, kto woła imienia Pana, będzie zbawiony” (Joel 3, 5). „Pan” oznacza „JAHWE”, a Paweł wydaje się odnosić to do Jezusa. Czyniąc to, nie ma jednak na myśli, że Jezus jest Jahwe, lecz że wzywanie Jezusa jest równoznaczne z wzywaniem Jahwe, który jest BOGIEM i Ojcem Jezusa, po prostu dlatego, że dostęp do Ojca stał się możliwy dzięki Jezusowi, Jego Pośrednikowi. A skoro Paweł dwukrotnie odnosi Izajasza 45, 23b do Jezusa, to „zgięcie przed Nim kolan i wyznanie Jego imienia” jest aktem czci skierowanym zarówno do Jezusa, jak i do Ojca. Jezus bowiem nauczał, że każdy, kto przyjmuje Syna, czci Go, widzi Go i wierzy w Niego, czyni to samo również wobec Ojca (Mt 10, 40; J 5, 23; 12, 44-45; 13, 20). Paweł cytuje Jahwe z Iz 40, 13, pisząc: „Bo »KTO POZNAŁ UMYSŁ PANA, ABY MÓGŁ GO NAUCZAĆ?« My zaś mamy umysł Chrystusa” (1 Kor 2, 16; por. Rz 11, 34). Paweł ma tu na myśli jedynie to, że zmartwychwstały Chrystus i Jahwe myślą tak samo.

Niektórzy chrześcijanie, ukształtowani przez tradycję, wierzą również, że ze względu na praktykę tłumaczeniową Septuaginty, greckiego Starego Testamentu z III wieku p.n.e., w której Jahwe tłumaczono jako kurios (Pan), tytuł „Pan” w Nowym Testamencie stanowi pośrednią identyfikację Jezusa jako Jahwe. Sposób, w jaki ludzie tłumaczą Biblię, nie dowodzi jednak absolutnie niczego. Na marginesie, pod koniec XX wieku odkryto, że żydowskie rękopisy Septuaginty zachowały słowo JHWH bez tłumaczenia go, podczas gdy rękopisy, w których słowo to przetłumaczono jako kurios, zostały sporządzone przez chrześcijańskich skrybów.

Inni tradycjonaliści przytaczają również kilka innych fragmentów Starego Testamentu, które mówią o Jahwe i które w Nowym Testamencie odnoszą się do Jezusa. Na przykład Jahwe mówi do Żydów: „Będą patrzeć na mnie, którego przebili“ (Zach 12, 10) 1, co w J 19, 37 (por. z Ap 1, 7) odnosi się do Jezusa. Jednak takie teksty wskazują jedynie na to, że Jezus jest pośrednikiem Jahwe.

Krótko mówiąc, – Jezus nie utożsamiał się z Jahwe; nikt inny w Biblii tego nie uczynił.

1) Uwaga z Biblii Elberfeldera: „Szereg hebrajskich rękopisów zmienia to na: i spojrzą na Niego. – Hebrajczykom wydawało się niemożliwe, by Jahwe mógł zostać przebity.” Ta odmiana tłumaczenia występuje np. w wydaniu Lutra z 1984 r. oraz w Einh.Ü

Artykuł ten pochodzi od Kermita Zarley’a (Servetus the Evangelical). Na jego stronie internetowej – servetustheevangelical.com – można przeczytać 50 takich artykułów w języku angielskim. Stanowią one streszczenie jego starannie zbadanej, dogłębnie analizującej Biblię, 600-stronicowej książki zatytułowanej: The Restitution of Jesus Christ (2008)